Басты бет · Мақалалар · Тәуекел және өзін қорғау

NO. 18 / Тәуекел және өзін қорғау / 2026-10

AFSA лицензиясы бар деп жазатын жалған Telegram-арна мен сайтты қалай танимыз

Лицензия нөмірі тізілімде бар, куәлік шынайы, ал арнаны жүргізетін адамның ол компанияға қатысы жоқ. AFSA ескертулерінде қайталанатын үш тәсіл, оларды ұстайтын тексеру және ақша кетіп қалса не істеу керегі.

Көгілдір фонда солдан оңға қарай біртіндеп үлкейетін, қою көк пен ақшыл түсті кезектескен нүктелер
Бөлім мұқабасы: біртіндеп үлкейетін нүктелер өрісі.

Telegram-арнада AFSA лицензиясының куәлігі тұр: нөмірі де, компания атауы да тізілімдегімен бірдей. Бұл бір ғана нәрсені дәлелдейді — сол компанияның лицензиясы бар. Арнаны кім жүргізіп отырғанын дәлелдемейді. Астана қаржылық қызметтер агенттігі (AFSA) 2026 жылғы 29 қыркүйекте жариялаған ескертуде дәл осындай арна сипатталған: нақты лицензиясы бар компанияның атауы, логотипі мен лицензия нөмірі пайдаланылған, ал компанияның өзі ол арнаға қатысы жоқ.

Сондықтан мұндай топ пен сайт алдында «лицензия бар ма?» деп емес, «бұл арна лицензия иесінің өзінікі ме?» деп сұрау керек. Төменде AFSA сайтының Alerts бөліміндегі 2025 жылғы сәуір мен 2026 жылғы қыркүйек аралығындағы ескертулер бойынша жиі кездесетін тәсілдерді, ақша аудармас бұрын не тексеруді және ақша кетіп қалса кімге қай ретпен жүгіну керегін жазамыз.

AFSA ескертулерінде қайталанатын үш тәсіл

Нақты компанияның атымен Telegram-арна ашу. Investlink Ltd туралы 2026 жылғы қыркүйектегі ескерту егжей-тегжейлі жазылған. Арна @investlink_kz деген атауды алған — соңындағы «kz» оны компанияның қазақстандық ресми парақшасы сияқты көрсетеді. Арнада компанияның нақты лицензия нөмірі AFSA-A-LA-2021-0037 жарияланған, компанияның коммерциялық ақпараты көшірілген: долларлық қалдыққа 3,25% табыс, 1 000 000 АҚШ доллары көлеміндегі активтерді сақтандыру. Соңынан айына 10–15% табыс уәде ететін копи-трейдинг ұсынылған: адамдарға үшінші тарап брокерінде шот ашып, ақша салып, шотты басқаруды @manager_crypto_trader деген аккаунтқа беру айтылған. Компания AFSA-ға бұл арнамен де, аккаунтпен де ешқандай байланысы жоқ екенін растаған.

Крипто пайдаланушылар үшін ең маңыздысы — 2026 жылғы тамыздағы ескерту. AFSA AtaixChat деген Telegram-топты анықтады: ол АХҚО-да лицензиясы бар цифрлық активтер сауда алаңы ATAIX Eurasia Ltd.-тің атауын, брендін және көрнекі стилін заңсыз пайдаланған. Нақты биржаның ресми арналарымен ешқандай байланысы жоқ.

Сайтқа шынайы куәлік қою. 2026 жылғы тамызда AFSA қаржыға мүлде қатысы жоқ доменде орналасқан сайт туралы ескертті: сайтта AFSA атауы көзге түсетіндей жазылған, Freedom Finance Global PLC-нің нақты лицензия куәлігінің көшірмесі қойылған. AFSA-ның тұжырымы нақты: AFSA лицензия куәлігін рұқсатсыз пайдалану ешбір адамға, компанияға, сайтқа не платформаға реттеушілік мәртебе бермейді.

AFSA-ның өзі болып көріну. 2025 жылғы мамыр мен шілдеде AFSA өз сайтының дизайны мен мазмұнын көшірген сайттар туралы екі рет ескертті; солардың бірі — regfs.it.com, онда көрсетілген байланыс поштасының да AFSA-ға қатысы жоқ. AFSA-ның айтуынша, мұндай сайттардың мақсаты жеке және қаржылық деректерді жинау болуы мүмкін. Қарапайымырақ нұсқасы — тек логотипті ұрлау. 2025 жылғы сәуірде «MBus Exchange» деген атпен криптовалюта айырбастауды ұсынған әлеуметтік желі аккаунттары AFSA логотипін қолданған. AFSA АХҚО-да мұндай немесе ұқсас атаумен тіркелген ұйым жоқ екенін анықтап, әрекетте Қылмыстық кодекстің 190-бабы (алаяқтық) мен 214-бабының (заңсыз кәсіпкерлік) белгілері бар екенін көрсетті.

Куәлік шын болса да, неге алаяқтық

Investlink пен Freedom Finance туралы 2026 жылғы екі ескертудің соңында AFSA бірдей үш тармақ жазған. Мағынасы мынадай:

  • алаяқтар нақты лицензияларды, куәліктерді, компания атауларын, логотиптер мен тіркеу деректерін көшіріп, заңды көрініс жасауы мүмкін;
  • сайтта AFSA лицензия куәлігінің тұруы сол сайттың иесі AFSA-дан рұқсат алғанын өздігінен растамайды;
  • ақша не жеке дерек бермес бұрын ұйымның кім екенін өз бетіңізше тексеріп, бұл интернет-дереккөз шынымен АХҚО қатысушысының ресми арнасы екеніне көз жеткізу керек.

Көп адам соңғы тармақтың екінші жартысын өткізіп алады. Тізілім компанияның лицензиясы бар-жоғына және ол қандай қызметті қамтитынына жауап береді — оның бағандарын қалай оқу керегін лицензияны тексеру туралы мақалада жаздық. Бірақ тізілім белгілі бір Telegram-арнаның не доменнің кімдікі екенін айтпайды. Мұнда кері жолмен жүру керек: сізге жіберілген сілтемені емес, компания сайтының мекенжайын өзіңіз теріп кіріңіз, ол қандай ресми арналарын көрсеткенін қарап, қолыңыздағы арнамен салыстырыңыз.

Кейде AFSA мұны өзі жасап береді. Investlink туралы ескертуде ресми арналар көрсетілген: investlink.io, investlink.kz және Telegram-дағы investlink_io. Жалған арна — investlink_kz, айырмашылығы екі-ақ әріп. Freedom Finance туралы ескертуде ресми сайт fbroker.kz екені жазылған.

«AFSA қызметкері» ақшаны қайтарамын десе

Айталық, сіз бір алаңда ақша жоғалттыңыз, сосын біреу қоңырау шалып: «AFSA-дан» немесе «қаржы реттеушісінен» хабарласып тұрмыз, шығыныңыз табылды, комиссия, кепіл немесе «бұғаттан шығару ақысын» төлесеңіз, ақшаңыз қайтарылады дейді.

AFSA бұған өз сайтын көшірген сайттар туралы екі ескертуде де жазбаша жауап берген:

  • AFSA үшінші тұлғалар, ресми емес сайттар, әлеуметтік желілер немесе мессенджерлер арқылы ешкімге төлем, өтемақы не қайтарым жасамайды;
  • оның барлық алымдары ресми сайттағы алымдар ережесінде жарияланған, ол жеке хабарлама, SMS немесе делдал арқылы ақша ешқашан сұрамайды;
  • ресми сайты тек afsa.aifc.kz, ресми байланыс тек сол сайтта жарияланған байланыс деректері арқылы жүреді.

Оның үстіне, алаяқтықтан келген шығынды жеке адамға қайтарып беру AFSA-ның жұмысы емес. Ол — банк пен полицияның ісі.

Ақша аудармас бұрын: тексеру реті

AFSA сайтының Alerts бөлімі: Investlink Ltd, The Ultima Global Markets Qazaqstan Limited және Atlas Capital Limited атынан алаяқтық туралы 2026 жылғы қыркүйектегі үш ескерту карточкасы
AFSA сайтының «Alerts» бөлімі, 2026 жылғы қазандағы скриншот (ағылшын тіліндегі нұсқасы). Жаңа ескертулер алдында тұрады, карточка тақырыбында атын жамылған компанияның атауы бар — қолыңыздағы атаумен салыстыруға болады.
  1. AFSA-ның Alerts бөлімінен атауды іздеңіз. Арна атауын, сайт атауын, компания атауын — бәрін көріңіз. Ескертулерде әдетте жалған аккаунт не домен нақты көрсетіледі. Табылмауы «қауіпсіз» дегенді емес, «әлі ескерту шықпаған» дегенді білдіреді.
  2. Ашық тізілімді тексеріңіз. Ағылшынша тіркелген толық атауды әріп-әрпімен салыстырыңыз, лицензия сізге ұсынылып жатқан іске сәйкес келетінін қараңыз. Investlink-тің лицензиясы инвестициялық кеңес беру мен мәмілелерді ұйымдастыруға арналған — біреудің сауда шотын басқару оған кірмейді.
  3. Компанияның арналарын оның өз сайтынан табыңыз. Мекенжайды өзіңіз теріңіз немесе AFSA ескертуінде көрсетілгенін қолданыңыз. Аккаунт атауының жалғауы басқа, доменнің соңы басқа болса — иесі де басқа.
  4. Ақша қайда баратынына қараңыз. Лицензиясы бар ұйымдар клиент ақшасын өз атындағы шотқа қабылдайды. Жеке картаға, жеке Kaspi-ге, жай әмиян мекенжайына аудару немесе шотыңызды «менеджерге» беру — Investlink схемасы дәл осымен аяқталған.
  5. Уәде етілген табыстың өзі белгі. Айына 10–15% деген сан AFSA жалған деп атаған арнада жарияланған.

Сайттағы лицензияны тексеру тізімі атау мен лицензия түрін алдын ала өткізуге көмектеседі. Ал үшінші қадамды — арна компанияның өзінікі ме, жоқ па — ешбір құрал сіздің орныңызға тексермейді.

Ақша кетіп қалды: алдымен банк, сосын полиция, сосын AFSA

AFSA-ның кеңесі: күдікті сайтқа дерек енгізсеңіз немесе алаяқтыққа ұшырасаңыз, дереу банкке және құқық қорғау органдарына хабарласыңыз. Ақшаның қозғалысын тек осы екеуі тоқтата алады, сондықтан олар бірінші тұр.

Банк. Картамен не банк аударымымен төлесеңіз, картаны шығарған банкке қоңырау шалып, бұл алаяқтық аударым екенін айтыңыз, оны тоқтатуға не алушының шотын бұғаттауға бола ма, сұраңыз. Жалған сайтқа карта нөмірін енгізген болсаңыз, картаны ауыстыруды сұраңыз. USDT аударымын блокчейнде кері қайтару мүмкін емес, сондықтан банктің мүмкіндігі аз. Бірақ теңге крипто сатудан келген болса, мұны алдын ала түсіндіріңіз, әйтпесе өз картаңыз тексеруге түсуі мүмкін — бұл жағдай карта бұғатталғаннан кейінгі алғашқы 72 сағат туралы мақалада бар.

Полиция. Қазақстанда полицияның нөмірі — 102. Арна не сайт сілтемесін, алаяқтың аккаунттарын, алушы картасының нөмірін не әмиян мекенжайын, төлем түбіртектерін және хат-хабар скриншоттарын ала барыңыз. MBus Exchange туралы ескертуде AFSA Қылмыстық кодекстің 190 және 214-баптарына сілтеме жасаған; өтініш бергенде тиісті AFSA ескертуінің сілтемесін қоса беруге болады.

AFSA. Сол материалдарды AFSA жариялаған [email protected] поштасына жіберіңіз немесе сайттағы онлайн форманы толтырыңыз. AFSA тексере алады, ескерту жариялай алады, атын жамылған компанияға хабарлай алады. Ақшаны сізге қайтарып бере алмайды.

Ешқандай «ақша қайтару қызметіне» төлемеңіз. Өзін заңгер, хакер не AFSA деп таныстырса да, ақшаңызды қайтару үшін алдын ала ақы сұрайтын кез келген адам — жоғарыдағы AFSA түсіндірмесіне қарағанда, сол алаяқтықтың келесі айналымы.

Егер P2P-де сату кезінде сізге алаяқтық құрбанының ақшасы түссе, ол басқа жағдай: «үшбұрыш» схемасы туралы мақаланы қараңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Топта жарияланған AFSA лицензия нөмірі тізілімде бар. Онда бәрі дұрыс емес пе?

Жоқ. Тізілім бұл нөмір қай компанияға тиесілі екенін көрсетеді, ал топқа кім жазып отырғанын көрсетпейді. AFSA-ның Investlink Ltd туралы 2026 жылғы қыркүйектегі ескертуінде жалған арна дәл нақты лицензия нөмірін жариялаған. Арна мен сайт мекенжайын компанияның өзі жариялаған немесе AFSA ескертуінде көрсетілген ресми арналармен салыстыру керек.

«AFSA қызметкері» комиссия төлесеңіз, жоғалған ақшаны қайтарамыз дейді. Сенуге бола ма?

AFSA-ның өз сөзімен айтқанда, ол үшінші тұлғалар, ресми емес сайттар, әлеуметтік желілер не мессенджерлер арқылы ешкімге төлем, өтемақы не қайтарым жасамайды және жеке хабарлама, SMS не делдал арқылы ақша сұрамайды; алымдары ресми сайтында жарияланған. Алдымен ақша сұрайтын «AFSA» — AFSA-ның өз түсіндірмесі бойынша AFSA емес.

Ақшаны жалған алаңға аударып қойдым. Алдымен не істеймін?

Төлеген банкіңізге хабарласып, бұл алаяқтық аударым екенін айтыңыз, оны тоқтатуға не алушы шотын бұғаттауға бола ма, сұраңыз. Сосын 102 нөмірі арқылы полицияға арыз беріңіз. Одан кейін арна сілтемесін, сайт мекенжайын, алушы шотын не әмиян мекенжайын, хат-хабар скриншоттарын жинап, AFSA-ның [email protected] поштасына жіберіңіз. AFSA — реттеуші, полиция емес; ақшаны қайтару банк пен полиция арқылы жүреді.

Мақалада келтірілген AFSA ескертулері

Барлық бет 2026 жылғы қазанда ашылып, тексерілді. Ескертулерде аталған жалған арналар мен сайттар жабылған болуы мүмкін; мақала AFSA сипаттамасына сүйенеді, ол арналарға кірген жоқпыз.

  1. Alerts AFSAБарлық ескертулер тізімі, жаңасы алдында.
  2. Alert: Fraudulent Impersonation of Investlink Ltd and Unauthorised Use of the AFSA Licence AFSA, 2026-09-29Жалған аккаунттар, лицензия нөмірі, уәде етілген табыс, ресми арналар, хабарласу поштасы.
  3. Alert: Fraudulent Impersonation of Freedom Finance Global PLC and Unauthorised Use of the AFSA Licence AFSA, 2026-08-26Жалған сайттағы шынайы куәлік; «реттеушілік мәртебе бермейді» деген сөйлем.
  4. AFSA reports the identification of an unofficial Telegram group impersonating an AIFC participant company AFSA, 2026-08-04ATAIX Eurasia Ltd. атауын пайдаланған топ.
  5. Alert: AFSA warns public on cloned website AFSA, 2025-07-04Үшінші тұлға арқылы қайтарым жоқ, хабарлама арқылы ақша сұралмайды; банк пен полицияға жүгіну.
  6. Alert: Unauthorised Use of AFSA Website Elements by regfs.it.com AFSA, 2025-05-23AFSA сайтының көшірмесі және оның байланыс поштасы.
  7. Alert: Unauthorised Use of AFSA Logo by “MBus Exchange” AFSA, 2025-04-09AFSA логотипін қолданған крипто айырбас аккаунттары; ҚК 190 және 214-баптары.

102 — Қазақстандағы полиция нөмірі. Банк алаяқтық аударымды тоқтата ала ма, жоқ па — банктің тәртібіне және төлемнің өтіп кеткен-кетпегеніне байланысты; әр банкті жеке тексерген жоқпыз.