Есепті жылдың 31 желтоқсанында атыңызда криптовалюта не токен болса, 270.00 нысанын — жеке тұлғаның кірістері мен мүлкі туралы декларацияны — тапсыруға міндеттісіз. Сомасы маңызды емес. Активтер 270.06 қосымшасына жазылады. Жыл ішінде пайдамен сатқан болсаңыз, құн өсімі кіріс ретінде 270.01 қосымшасына түседі.
Ақшаны көбірек алып кетуі мүмкін жері нысанның өзі емес, Салық кодексінің 389-бабындағы бір ереже: сатып алу құны құжатпен расталса ғана есепке алынады, әйтпесе нөлге тең. Төменде нысанды толтыру ретімен жүреміз, соңында 2026 жылғы шілдедегі Президент Жарлығы нені өзгертті, нені өзгертпеді — соны айтамыз. Мақала сізді Қазақстанның салық резиденті деп есептейді; күмәніңіз болса, салық туралы шолудағы резиденттік бөлімін және шетелдіктің шот ашуы туралы мақаланы қараңыз.
Криптовалютаға иелік етудің өзі тапсыруға негіз
Қазақстан жаппай декларациялауды кезең-кезеңімен енгізіп келеді, 2026 жылы да 270.00 нысанын әлі бәрі тапсырмайды. Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің (МКД) 2026 жылғы 28 тамыздағы баспасөз хабарламасында 2026 жылы (2025 жыл үшін) бұл нысанды тапсыруға қандай негіздер міндеттейтіні көрсетілген: шетелдегі жылжымайтын мүлік пен басқа активтер; 2025 жылы жиыны 20 000 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асатын ірі сатып алулар; 31 желтоқсандағы жағдай бойынша шетелдік шоттардағы жалпы қалдық 1 000 АЕК-тен асса; салығын өзі төлейтін кірістер — және цифрлық активтерге иелік ету.
Соңғы топ туралы хабарламада былай жазылған: есепті жылдың 31 желтоқсанындағы криптовалютаға не токендерге иелік ету фактісі, сомасына қарамастан. Яғни бір монета да сатпаған, тек жалақы алатын адам Жаңа жылды әмиянында аздаған USDT-мен қарсы алса, «тапсырмайтындар» қатарынан «тапсыратындар» қатарына өтеді.
Жыл аяқталмай тұрып бәрін сатып жіберу де тізімнен шығармайды. Иелік ету шарты орындалмайды, бірақ пайдалы сату — салығын өзі есептейтін кіріс, ол сол тізімдегі басқа санат.
270.06 қосымшасының алты бағаны
ҚР Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы № 695 бұйрығымен бекітілген толтыру қағидалары бойынша, негізгі 270.00 нысанында 12 F ұяшығы бар: «есепті салықтық кезеңнің 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша цифрлық активтердің болуы». Оны белгілесеңіз, 270.06 қосымшасын қоса тапсырасыз, оның атауы — «есепті салықтық кезеңнің 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша цифрлық активтердің болуы». Бір ескерту: бұл қағидалар 2026 есепті жылғы нысанға арналған. pro1c.kz-тің жазуынша, 2026 жылы 2025 жыл үшін тапсырылатын декларация бұрын бекітілген қағидалармен қабылданады, сондықтан ұяшық нөмірі өзгеше болуы мүмкін — өзіңіз тапсыратын нысандағы нөмірге қараңыз. Төмендегі баған атаулары pro1c.kz жариялаған толтыру қағидалары бойынша берілді.
| Баған | Қағидадағы атауы | Қай жерде қателеседі |
|---|---|---|
| A | Жолдың реттік нөмірі | Бір монета, бір сақтау орны — бір жол. Екі биржадағы USDT-ны екі жолға бөліп жазған түсініктірек. |
| B | Цифрлық активтің атауы | Монетаның өзі. Әр желідегі USDT бәрібір USDT; желі мекенжай бағанынан көрінеді. |
| C | Саны | 31 желтоқсандағы қалдық, жыл бойы сатып алғаныңыздың жиыны емес. Жинақ не стейкинг өнімдерінде бұғатталған монета да сіздікі. |
| D | Теңгемен құны | 31 желтоқсандағы баға теңгеге шағылады. Қағида үзіндісінде баға көзі аталмаған; скриншотын сақтай алатын бір көзді таңдап, жылдан жылға соны ұстаныңыз. |
| E | Криптоәмиянның не биржаның атауы | Шетелдік биржа да атауымен жазылады. |
| F | Криптоәмиян мекенжайы | Өз әмияныңыз болса — мекенжайы. Биржадағы, жеке мекенжайы жоқ қалдыққа не жазу керегі үзіндіде айтылмаған; күмән болса, өз салық органыңыздан сұраңыз. |
D бағанының бағасын қаңтардың басында сақтап қойыңыз. Өткен жылдың соңғы күнгі бағасын қыркүйекте іздеп табуға болады, бірақ сіз алған сан дәл сол күнгі екенін дәлелдеу қиынырақ.
Сатқан болсаңыз: сату бағасы минус құжатталған құн
Криптовалюта сатудан түскен пайдаға 270.01 қосымшасында жеке жол бар: цифрлық активтер бойынша құн өсімінен түсетін кіріс. pro1c.kz жариялаған толтыру қағидалары бойынша бұл 002 жолдың I тобындағы G тармағы (270.01.002 I G), құқықтық негізі — Салық кодексінің 389-бабы.
389-бап кіріс деп сату бағасы мен бастапқы құнның оң айырмасын атайды — монета сатылса да, компанияның жарғылық капиталына салынса да. Мәселе — бастапқы құн неге тең:
- әдетте — құжатпен расталған сатып алу бағасы;
- мұраға не сыйға алынған болса — бағалау арқылы анықталған нарықтық құн;
- бұл ережелердің ешқайсысы келмесе — нөл.
Мысалы, сіз P2P-де теңгеге USDT сатып алдыңыз, скриншот сақтамадыңыз, чатты өшіріп тастадыңыз, кейін 800 000 теңгеге саттыңыз. 500 000 төлегеніңізді дәлелдей алсаңыз, кіріс 300 000. Дәлелдей алмасаңыз, құн нөлге түседі де, бүкіл 800 000 кіріс болады. Сандар тетікті көрсету үшін ойдан алынды, мәні — арақатынаста.
Сатып алу құжаты жоқ — құн нөл. Бұл салық органының қатаң түсіндіруі емес, 389-баптың өз мәтінінен шығады: қанша төлегеніңізді көрсете алмасаңыз, сатудан алған барлық теңге құн өсімі деп есептеледі.
Құжат ретінде жарайтындар — бәрібір сақтауға тұрарлық нәрселер: биржадағы сауда тарихы мен шот үзінділері, P2P тапсырыс беттері, төлеген жақтағы банк үзіндісі. Binance шот үзіндісін қалай жүктеп алу керегі банкке ақша көзін дәлелдеу туралы мақалада көрсетілген. Банкті қанағаттандыратын құжаттар салық кезінде де сатып алу құнының дәлелі болады.
Бір монетаны екіншісіне айырбастау сол сәттегі бағамен сату деп есептеле ме — біз оқыған 389-бап мәтіні бұған тікелей жауап бермейді. Мұндай операция көп болса, басқа елдің тәсілін алмай, жергілікті бухгалтерге нақты жазбаларыңызды көрсетіңіз.
Салық мөлшерлемесі: нақтысы мен әлі тексерілмегені
2026 жылғы 1 қаңтардан күшіне енген жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII Заң) жеке табыс салығын екі сатыға бөлді: жылдық салық салынатын кіріс 8 500 АЕК-ке дейін — 10%, одан асқан бөлігі — 15%. Бұл — Астана қаласы бойынша МКД-ның түсіндірмесі, оны uchet.kz 2025 жылғы желтоқсанда жариялаған.
Нақты айтуға болатыны осы ғана. Мұнда келтірілген материалдардың ешқайсысы криптовалютадан түскен құн өсіміне осы екі саты өзгеріссіз қолданыла ма, сатыны анықтағанда жалақы мен басқа кіріске қосыла ма — оны жазбаған, Салық кодексінде мұны тікелей шешетін норманы біз де тексеріп үлгермедік. Сондықтан мақала сізге салық сомасын есептеп бермейді. Пайдаңыз аз болса, декларацияны дұрыс тапсыруға назар аударыңыз. 8 500 АЕК шегіне жақындауы мүмкін болса, кодекс бойынша есептеуді лицензиясы бар жергілікті бухгалтерге тапсырыңыз.
15 қыркүйек мерзімі және кешігіп тапсыру
Алматы МКД-ның хабарламасы бойынша 270.00 нысанын тапсырудың соңғы күні — 2026 жылғы 15 қыркүйек, өзі есептеген жеке табыс салығын төлеудің соңғы күні — 2026 жылғы 25 қыркүйек. Бұл 2025 жыл үшін берілген мерзімдер. Келесі жылы да солай болады деп ойламай, салық органының сол жылғы хабарламасын қараңыз.
Хабарламада аталған тапсыру жолдары:
- салық төлеушінің кабинеті (cabinet.kgd.gov.kz);
- eGov.kz порталы және eGov mobile қосымшасы;
- e-Salyq Azamat қосымшасы;
- банктердің мобильді қосымшалары;
- қағаз түрінде — салық органына өзіңіз апарып не тапсырыс хатпен жіберіп.
2026 жылғы мерзім өтіп кетті. Әлі тапсырмаған болсаңыз, хабарлама бойынша алғаш кешігіп тапсырғанда — ескерту, бір жыл ішінде қайталанса — 15 АЕК айыппұл. Шын шығын ескертуде емес. Жыл соңында болған, бірақ ешқашан декларацияланбаған криптовалюта қалдығын кейін банк ақшаның қайдан келгенін сұрағанда түсіндіру әлдеқайда қиын.
Шілдедегі Жарлықтағы жеңілдік әлі заң емес
2026 жылғы 7 шілдеде Президент Тоқаев «Қазақстан Республикасында цифрлық активтер индустриясын ынталандыру және дамыту жөніндегі шаралар туралы» Жарлыққа қол қойды. zakon.kz-тің 8 шілдедегі түсіндірмесінде жеке тұлғаларға қатысты екі тармақ бар:
- Қазақстанның реттелетін инфрақұрылымы арқылы жасалған цифрлық актив операцияларынан түскен кірісті жеке табыс салығынан босату жоспарланып отыр;
- бұрын шетелдік реттелмейтін алаңдарда сақталған цифрлық активтерді ерікті түрде жариялап, отандық лицензиялы алаңдарға көшіру тетігін әзірлеу жоспарланған.
Сөз — «жоспарланып отыр». Нақты тәртібі кейінгі іс-шаралар жоспары мен салық заңнамасына өзгерістерге қалдырылған, ал 2026 жылғы қазандағы жағдай бойынша күшіне енген мұндай түзету таппадық. Бұдан екі қорытынды шығады: 2025 жылғы декларация үшін бұл жеңілдік мүлде болған жоқ; ол енгізілген күннің өзінде Қазақстанның реттелетін инфрақұрылымымен байланыстырылған, яғни шетелдік биржада сату оған кірмейді. Ерікті жариялау тетігінің де әзірге жұмыс істейтін тәртібі жоқ, ол жарияланбайынша әрекет ететін ештеңе жоқ.
Алаңның жергілікті лицензиясын тексеру үшін атауын AFSA тізілімін тексеру құралынан өткізіңіз; төрт бағанды қалай оқу керегі AFSA тізілімі туралы мақалада.
Жиі қойылатын сұрақтар
Әмиянда бірнеше доллардың USDT-сы ғана қалды. Бәрібір 270.06 толтыру керек пе?
Иә. Алматы қаласы бойынша МКД-ның 2026 жылғы тамыздағы хабарламасында есепті жылдың 31 желтоқсанындағы криптовалюта не токенге иелік ету фактісі сомасына қарамастан декларацияланады деп жазылған. Нақты санын және сол күнгі бағамен теңгеге шаққандағы құнын көрсетесіз.
Монеталарым қазақстандық лицензиялы алаңда емес, шетелдік биржада тұр. Бұл бір нәрсені өзгерте ме?
Жоқ. Міндет 31 желтоқсанда цифрлық актив болды ма, соған байланысты, қайда сақталғанына емес. 270.06 қосымшасында әмиян не биржа атауына арналған баған және әмиян мекенжайына арналған баған бар, шетелдік биржа атауымен жазылады.
Шілдедегі Жарлық криптовалютадан салықты алып тастаған жоқ па?
2026 жылғы 7 шілдедегі Жарлықта Қазақстанның реттелетін инфрақұрылымы арқылы жасалған цифрлық актив операцияларынан түскен кірісті жеке табыс салығынан босату жоспарланып отыр делінген, нақты тәртібі кейінгі іс-шаралар жоспары мен заң өзгерістеріне қалдырылған. Мақаланы тексерген кезде күшіне енген түзету таппадық. Шетелдік алаңда сату бұл жоспарға кірмейді.
Мақала неге сүйенеді
Барлық бет 2026 жылғы қазанда ашылып, тексерілді. Мемлекеттік кірістер комитетінің сайты (kgd.gov.kz) мен eGov Қазақстаннан тыс желіден ашылмады, сондықтан хабарлама мен толтыру қағидалары бухгалтерлік ақпарат сайттарындағы толық көшірмелер бойынша тексерілді; түпнұсқасы — салық органының сайтында.
- Всеобщее декларирование: что отражать в форме 270.00 в 2026 году? Алматы қаласы бойынша МКД хабарламасы, 2026-08-28, pro1c.kz жариялағанЦифрлық актив сомасына қарамастан декларацияланады; 15 және 25 қыркүйек мерзімдері; тапсыру жолдары; кешіктіргені үшін ескерту және 15 АЕК айыппұл.
- Форма 270.00. Бланк и правила составления формы в 2026 году pro1c.kz№ 695 бұйрық; 12 F ұяшығы; 270.06 қосымшасының бағандары; 270.01.002 I G жолы.
- Салық кодексінің 389-бабы: цифрлық активтер бойынша құн өсімінен түсетін кіріс kodeksy-kz.com құқықтық базасыСату бағасы минус бастапқы құн; құжатталған сатып алу бағасы; басқа жағдайда құн нөл.
- ИПН-2026: новые ставки и налоговые вычеты uchet.kz, 2025-12-22, Астана қаласы бойынша МКД-ға сілтемеменЖеке табыс салығының 10% және 15% сатылары, 8 500 АЕК шегі.
- Доходы от криптовалюты могут освободить от налога в Казахстане zakon.kz, 2026-07-087 шілдедегі Жарлықтың атауы, «жоспарланып отыр» деген тұжырым және ерікті жариялау тетігі.