P2P-де төлеушілер көбейсе, банк сізді салық органына хабарлай ма

Иә, бұл мүмкін. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстандағы банктер салық органына тоқсан сайын бір тізім жібереді: жеке тұлғаның жеке шотына қатарынан 3 ай бойы, әр айда 100 және одан көп түрлі адамнан ақша түссе және осы 3 айдағы түсімнің жиыны ең төменгі жалақының 12 еселенген мөлшерінен асса. 2026 жылы бұл шек — 1 020 000 теңге. P2P-де USDT-ні өз картаңызға сатсаңыз, әр сатып алушы өз картасынан төлейді, сондықтан алдымен «түрлі адам» шарты орындалады.

Тізімге ілігу айыппұл да емес, заң бұзды деген қорытынды да емес. Ол Мемлекеттік кірістер комитетіне «бұл шоттағы түсім кәсіпкерлік табысқа ұқсайды» деген белгі береді. Әдетте артынан хабарлама келеді: ақшаның не екенін белгілі мерзімде түсіндіру керек. Сол кезде қолыңызда қандай жазба болатыны шешуші.

№ 698 бұйрық: банк қандай шотты, қашан хабарлайды

Негізі — Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы № 698 бұйрығы. Ол 2026 жылғы 1 қаңтардан күшіне енді және жаңа Салық кодексінің 55-бабы 2-тармағының 24) тармақшасына сүйенеді. Бұл бұйрық 2022 жылғы № 323 бұйрықтың орнын басты. Қосымшасында жеке тұлғаның шотындағы кәсіпкерлік табыс болуы мүмкін операциялар сипатталған, және үш шарт бірге орындалуы тиіс:

1. Жіберушілер саны. Бір жеке тұлға қатарынан 3 күнтізбелік айдың әрқайсысында 100 және одан көп түрлі адамнан ақша алады. Орысша мәтінде: «от 100 (ста) и более разных лиц».
2. Сома. Осы 3 айдағы түсімнің жиыны сол жылдың 1 қаңтарында қолданыста болған ең төменгі жалақының 12 еселенген мөлшерінен асады. 2026 жылы ең төменгі жалақы 85 000 теңге, демек шек — 1 020 000 теңге.
3. Шот түрі. Ақша кәсіпкерлікке арналмаған шотқа түседі. Іс жүзінде бұл — қарапайым жеке карта не ағымдағы шот, ЖК-нің кәсіпкерлік шоты емес.

2022 жылғы тәртіпте тек адам саны шарты болған, сома шегі жоқ еді, ал деректер жылына бір рет, Мемлекеттік кірістер комитеті банктерден сұрағаннан кейін берілетін. Жаңа бұйрық бойынша банктер мәліметті тоқсан сайын, тоқсан біткен соң келесі айдың 15-інен кешіктірмей Smart Data Finance жүйесі арқылы өздері жібереді. Есепте ЖСН және кезеңдегі түсімнің жалпы сомасы болады; BES.media жазуынша, жіберушілер саны да көрсетіледі.

2026 жылғы сәуірде Қаржы вице-министрі Асет Тұрысов журналистерге банктер мәліметті тек Салық кодексінде көзделген жағдайларда ғана беретінін айтты. Үш шарттың біреуі орындалмаса, шот тоқсандық тізімге кірмейді.

Неге P2P-де USDT сататындар бұл шекке бірінші жетеді

Айына 100 түрлі төлеуші — күніне шамамен үш-төрт жаңа сатып алушы. P2P тақтасында сату хабарландыруын күн сайын ашып қоятын адам бұған байқамай жетуі мүмкін. Бір сатып алушы бір айда бес рет қайта келсе, «разных лиц» сөзінің тура мағынасы бойынша ол бір адам. Қайталанған төлеушілер қалай саналатыны туралы ресми түсіндірме таппадық, сондықтан бұл — мәтінді оқу ғана, ресми ұстаным емес.

Сома шарты сатушыны сирек тоқтатады. Картаға сатылған USDT-нің толық бағасы түседі, тек айырма емес. 1 020 000 теңгені үш айға бөлсеңіз, айына 340 000 теңге шығады.

Шот түрі де сәйкес келеді: P2P төлемін көп адам Kaspi Gold сияқты жеке картаға қабылдайды.

Керісінше, тек USDT сатып алып, теңгені сыртқа төлесеңіз немесе бірнеше тұрақты адамға ғана сатсаңыз, адам саны шартына жету қиын. Ереже ақшаны қанша түрлі адам жібергенін санайды, қанша мәміле жасағаныңызды емес.

Банк хабарлағаннан кейін: хабарлама және 30 жұмыс күні

BES.media-ның 2026 жылғы сәуірдегі мақаласы бойынша салық органы хабарламаны салық төлеушінің кабинетіне (Кабинет налогоплательщика) жібереді, оған түсімдер тізімі қоса беріледі. Қаржы министрлігінің тағы бір вице-министрі алғашқы хабарламалар мамырда жіберілетінін айтқан. Мақалада жауапқа 30 жұмыс күні берілетіні жазылған, әрі хабарлама алу автоматты айыппұл емес екені арнайы айтылған.

Жауап берудің екі жолы бар.

Ақша кәсіпкерлік табыс болмаса, түсініктеме жазып, растайтын құжаттарды қоса жіберіңіз. Мемлекеттік кірістер комитеті құжатсыз түсініктеме хабарламаның орындалмауы ретінде қаралуы мүмкін екенін бұрыннан айтып келеді.

Бір бөлігі табыс болса, оны декларацияға енгізіңіз. Крипто сатуда бұл жеке тұлғаның декларациясына әкеледі: сатудан түскен кірістің қай жолға жазылатыны 270.00 нысаны туралы мақалада, салықтың қалай есептелетіні криптовалюта салығы туралы шолуда.

Хабарламаға жауап бермесе не болатынын жаңа Салық кодексінің нақты бабынан таба алмадық. Ескі кодекс кезінде Мемлекеттік кірістер комитеті жауап бермегендердің шоттары бойынша операциялар тоқтатылатынын айтқан. Қалай болғанда да, мерзім ішінде құжатпен жауап беру күтіп отырудан жақсы.

Түсініктемеде нелер бір-біріне сәйкес келуі керек

Хабарламаның астарындағы сұрақ қарапайым: жүзден астам адам сізге неге ақша аударды? P2P сатушы үшін ең сенімді жауап — банктегі әр түсімді платформадағы тапсырыспен қатар қою.

1. P2P тапсырыстар тарихы. Әр тапсырыстың күні, сомасы және сатып алушының расталған аты. Олар банк үзіндісіндегі төлеушінің атымен және уақытымен сәйкес келсе, бұл түсім — сатылған монетаның бағасы.
2. USDT қайдан келді. Сатқан активті қашан, қалай және қаншаға алғаныңыз. Бұл өз активіңізді сатқаныңызды не сатып алып қайта сатқаныңызды көрсетеді, салық есебіне де керек. Банкке Binance шот үзіндісін қалай шығарып беретіні ақшаның көзін дәлелдеу туралы мақалада жазылған; сол құжат мұнда да жарайды.
3. Қысқа ілеспе хат. Не саттыңыз, қай платформада, қай кезеңде, шамамен қанша тапсырыс және түсімді қандай табысқа жатқызасыз — соны жазыңыз. Құжатпен расталмайтын нәрсені жазбаңыз.

Бір ескерту дәл осы жерге қатысты. Арзан алып, қымбат сату немесе басқаларға қызмет ретінде теңгені USDT-ге айырбастау салық органына кәсіпкерлік, реттеушіге лицензиясыз айырбас болып көрінуі мүмкін. Жиі P2P сатудың салықта қалай сараланатыны туралы ресми ұстаным таппадық. Ісіңіз жинағыңызды сатудан гөрі саудаға жақын болса, лицензиясыз P2P-дің қызыл сызығы туралы мақаланы оқып, жергілікті салық кеңесшісіне жүгініңіз. ЖК ретінде тіркелу салық жағын шешеді, бірақ айырбас лицензиясын бермейді.

BES.media тіркелмеген кәсіпкерлік үшін 15 АЕК айыппұл бар екенін де жазады; 2026 жылғы 1 АЕК 4 325 теңге болса, бұл шамамен 64 875 теңге. Бұл соманы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің мәтінімен салыстырып тексерген жоқпыз.

Хабарлама келгенге дейін төлеушілерді өзіңіз санаңыз

Үш шартты да өзіңіз тексере аласыз. P2P-ге қолданатын картаның соңғы 3 айдағы үзіндісін жүктеп алып, ай сайын қараңыз:

• Әр айда қанша түрлі адам төледі? Қай айда 100-ден асты?
• Үш айдың бәрінде асты ма? Бір айда 100-ге жетпесе, «үш айдың әрқайсысында» шарты орындалмайды.
• Үш айдың жиыны 1 020 000 теңгеден асты ма?

Үшеуіне де жауап «иә» болса, сол кезеңдегі P2P тапсырыстар тарихын қазір жүктеп алып сақтаңыз. Кейін платформадағы аккаунтта мәселе туындаса, бұл жазбаларды алу қиындайды.

Жиі қойылатын сұрақтар

Ережелер мен сандар қайдан алынды

Беттер 2026 жылғы қазанда тексерілді. № 698 бұйрықтың Әділеттегі беті мәтінді скриптпен жүктейді, сондықтан тұжырымдар бухгалтерлік құқық сайтындағы толық көшірме бойынша салыстырылды; айырма болса, Әділеттегі қолданыстағы мәтін басым.

1. Приказ Министра финансов РК от 12 ноября 2025 года № 698 Толық мәтін, Учет.kz жариялағанҮш шарттың мәтіні, тоқсан сайын 15-іне дейін хабарлау, құқықтық негіз, 2026-01-01 күшіне енуі.
2. Приказ Министра финансов РК от 29 марта 2022 года № 323 Толық мәтін, Учет.kz жариялағанЕскі тәртіп: тек адам саны, жылына бір рет; № 698 бұйрықпен күші жойылған деп белгіленген.
3. Получили уведомление от налоговой из-за переводов: что делать BES.media, 2026-04-15Хабарлама кабинет арқылы, 30 жұмыс күні, жауаптың екі жолы, 15 АЕК айыппұл туралы дерек.
4. В Минфине Казахстана объяснили, какие переводы попадают в налоговую Bizmedia.kz, 2026-04-08Вице-министрдің мәлімдемесі; бірінші тоқсан деректері 15 сәуірге дейін.
5. Об исполнении уведомлений камерального контроля ЦДБ, МКК түсіндірмесі, 2023Ескі кодекс: түсініктемеге құжат керек, жауап бермегендердің шоттары тоқтатылады.
6. Утвержден новый МРП на 2026 год в Казахстане Tengrinews, 2025-11-262026 жылғы АЕК — 4 325 теңге.

Бұл — жария ережелер мен хабарламалардың түсіндірмесі, сіздің жағдайыңызға берілген салық кеңесі емес.